Kronik İlaçta Talep Tahmin Edilmez, Bilinir: Bekleyen Hasta ve Sipariş
Hasta listesindeki bitiş tarihleri stokta bilinen talebe döner: ürün kartında bekleyen hasta, alım önerisi, iade freni ve hastanın yanında stok durumu.
Satış geçmişi geçmişi anlatır. TEBEOS hasta listesindeki İlaç Bitiş ve Alabilecek tarihleri ise önümüzdeki günleri: hangi ilacın, kaç hastada, hangi gün biteceğini. Kronik ilaçta bu talep tahmin edilmez, bilinir. Hasta takibi ve stok modülü birlikte açıksa Kairos bu bilgiyi iki yönde kullanır: hastadan stoka, stoktan hastaya.
“Bekleyen Hasta” Nasıl Sayılır
- Pencere 30 gün. O ilacı içeren görevi önümüzdeki 30 gün içinde olan hastalar sayılır.
- Süresi geçmiş görevler de sayılır. İlacı bitmiş ama gelmemiş hasta hâlâ bekliyordur.
- Görev değil, hasta sayılır. Aynı ilacı iki farklı bitiş tarihiyle taşıyan hasta bir kişidir. Görev sayılsaydı alım önerisi şişerdi.
Aynı 30 gün ürün kartında, alım önerisinde ve iade freninde kullanılır. Bu yüzden ekranlar arasındaki sayılar birbirini tutar.
Ürün Kartında
Stok ürününün sayfasında “Bu ilacı bekleyen hastalar” bölümü durur:
- “Önümüzdeki 30 günde N hastanın bu ilacı bitiyor.”
- En yakın bitiş günü: “o gün aranacak, ilaç rafta olmalı.”
- “Bu hastaları arama listesinde aç” bağlantısı. Sayı bir kapıdır: kim oldukları arama listesinde, aranabilir hâlde açılır.
Bekleyen hasta yoksa bölüm iki ayrı cümleden birini yazar: ya 30 gün içinde bekleyen yoktur ya da hasta listesinde bu ürüne bağlanan bir ilaç adı yoktur. İkisi aynı şey değildir; ikincisinde bakmanız gereken yer eşleştirmedir (aşağıda).
Siparişte: Bilinen Talep
Plan ekranındaki alım havuzu dört nedenle ürün önerir. Birincisi hastadır:
| Neden | Ne demek |
|---|---|
| Hastası bekliyor | Bu ilacı bekleyen hasta var ve elde ona yetecek kadar yok |
| Rafta yok | Stok bitmiş ama dönemde düzenli satmış |
| Bu hafta bitecek | Eldeki stok sipariş periyoduna yetmiyor |
| Sipariş noktasının altında | Arşive göre hesaplanan sipariş noktasının altına düşmüş |
- Havuzun varsayılan sıralaması (“Etkisi”) bekleyen hastayı en ağır sayar. Satır “N hasta bekliyor” diye gerekçesini yazar.
- Aylık arşivden sipariş önerisi hesaplanan üründe, bekleyen hasta sayısı hesaplanan adetten fazlaysa öneri o sayıya çıkar. Ürün kartı bunu açıkça yazar: bilinen talep her yöntemin önüne geçer.
- Başka bir hesap adet veremiyorsa öneri bekleyen hasta sayısının eldeki stoğu aştığı kadardır.
- Alım listesinde “Bugün” grubu, stoğu bitmiş ve ya düzenli satan ya da hastası bekleyen kalemleri toplar.
- Alım önerileri ayarlarda ürün grubuna göre daraltılabilir. Hastası bekleyen ürün bu süzgeçten bağımsız önerilir.
- Fatura kesimine göre alım öteleme “Bugün” ve “Bu hafta” gruplarına hiç dokunmaz.
Havuz bir öneridir. Hiçbir kalem listeye kendiliğinden girmez; “Ekle” diyen sizsiniz. Sipariş yine eczane yazılımınızda verilir.
İadede: Fren
O ilacı bekleyen bir hasta varsa ürün iade adaylarına hiç girmez; risk hesabı da yapılmaz. Plan ekranındaki not kaç üründe bekleyen hasta olduğunu yazar. İade önerisinin diğer kuralları: Hangi ürünü depoya iade etmeli, ne zaman?
Hastanın Yanında: Stok Durumu
Ters yönde, arama listesindeki görev ilacının stok durumunu taşır. Görev detayında ve hasta kartında her ilacın yanında bir çip durur:
| Çip | Anlamı |
|---|---|
| Rafta var · 4 kutu | Stokta var |
| Rafta var · 4 kutu · tükeniyor | Stok birkaç güne yetiyor (“Yakında Bitecek” listesinde) |
| Rafta yok | Stok bitmiş, sipariş işaretlenmemiş |
| Yolda · 24 Eyl | Sipariş verildi olarak işaretlendi, beklenen gün |
| Stokla eşleşmedi · bağla | Bu ad hiçbir stok ürününe bağlanamadı |
Rozet görevin en kötü hâlini söyler. Birden çok ilaçlı görevde eksik olanın kısa adı parantezde yazar, örneğin “3 ilaçtan 1 tanesi rafta yok (…) · sipariş verilmedi”. Liste satırı yalnız sorunlu ilacı işaretler; rafta olana bir şey eklenmez. Rafta olmayan ilacın SGK eşdeğeri raftaysa rozete “· eşdeğeri rafta” eki gelir (SGK eşdeğer grubu).
“Yolda” Tarihi Nereden Gelir
Depodan değil, sizden. Plan’da kalemleri “Sipariş ettim” ile işaretlerken Kairos tek bir tarih sorar; varsayılanı bugün + ayarlardaki tedarik süresidir. Tarih girilmemişse uydurulmaz, çip yalnız “Yolda” der. Birden çok eksik ilaç varsa rozet en geç tarihi yazar: o gün gelmeden hasta çağrılmaz.
WhatsApp mesajına geliş günü ancak sipariş işaretlenmiş ve tarih girilmişse eklenir. Ürün yoksa ve sipariş verilmemişse mesaja cümle eklenmez; “ne zaman geleceğini bilmiyoruz” demek hastayı başka eczaneye yollar. Bu durumu kırmızı rozetten siz görürsünüz.
Eşleştirme: İlaç Adından
TEBEOS hasta listesinde barkod yoktur. Hasta tarafındaki ilaç stok ürününe adından bağlanır:
- Elle kurduğunuz bağ.
- İlaç rapor kontrolü açıksa Medula’dan okunan reçeteden öğrenilen ad → barkod bağı (barkod stok raporunda varsa).
- Birebir aynı ad.
- Türkçe karakter, doz ve birim yazımı düzeltilmiş adların benzerliği; eşiği geçmesi gerekir.
Sonuç evet ya da hayırdır; yüzde gösterilmez. Eşit benzerlikte iki ürün çıkarsa eşleşme yok sayılır: aynı ilacın iki dozu arasında tahmin yürütülmez.
Eşleşmeyen ilaç “bilmiyoruz” der, “rafta yok” demez. Bilinmeyeni “yok” diye göstermek yanlış arama yaptırır. Bunun bir sonucu daha var: bağlanmamış ilacın hastaları ürün kartındaki bekleyen hasta sayısına girmez, iade freni de o ürün için çalışmaz.
Eşleşmeyen adlar gizlenmez. İlaç ⇄ Ürün Bağlantıları ekranında iş listesi olarak durur; ekran Stok Özet’teki hasta köprüsü kartından ve çipteki “bağla”dan açılır. Bir kez bağladığınız ad kalıcıdır, sonraki içe aktarmalarda tekrar sorulmaz ve otomatik eşleşmenin önüne geçer. Geniş ekranda yan menüde “İlaç ⇄ Ürün” olarak da durur.
Bu Verinin Bilmedikleri
- Hastanın gelip gelmeyeceği. Bekleyen hasta, listeye göre ilacı bitecek hastadır. Kairos onun o ilacı bu eczaneden alacağını bilemez.
- Listenin güncelliği. Sayı en son yüklenen hasta listesine dayanır. Liste 7 günden eskiyse Kairos hatırlatır.
- Deponun teslim günü. “Yolda” tarihi sizin girdiğiniz tarihtir.
- Eşleşmeyen ilacın stoğu. Tahmin yürütülmez; bağlayana kadar “bilmiyoruz” kalır.
İki tarihin hasta tarafındaki anlamı için: Alabilecek ve İlaç Bitiş. Modüllerin birbirine nasıl bağlandığı: Bağlantılar.