Rapor Kontrol ya da Eczane Programı Seçerken Sorulacak Üç Soru

Rapor kontrol aracı ya da eczane programı seçerken karşılaştırma çoğu zaman özelliklere bakar. Hasta verisi ve Medula oturumu söz konusu olduğunda üç soru en az özellikler kadar önemlidir. Aşağıda her sorunun neden önemli olduğunu ve Kairos’un cevabını yazdık. Aynı soruları değerlendirdiğiniz her programa sorabilirsiniz; iyi bir cevap yazılı ve doğrulanabilir olur.

1. Medula Şifrem Nerede Tutuluyor?

Neden Önemli

• Medula’daki her sorgu SGK’da sizin adınıza kayda geçer. Şifreniz kimdeyse, Medula’da sizin adınıza o işlem yapar.
• Sorulacaklar: Şifre programa yazılıyor mu? Yazılıyorsa nerede ve nasıl saklanıyor? Program Medula’ya sizin yerinize giriş yapıyor mu? Medula’ya bir şey yazıyor mu?

Kairos’un Cevabı

• Kairos Medula şifrenizi istemez, görmez, saklamaz. Eklenti Medula’ya giriş yapmaz; parola ya da doğrulama kodu girmez. Zaten açık olan oturumunuzu okur.
• Oturum düşerse eklenti durur. Giriş yapan sizsiniz.
• Medula’ya yazmaz. Kaydet, Sil, İlaç Ekle gibi düğmeler kalıcı bir yasak listesindedir. Eklentinin doldurduğu tek alanlar reçete numarası ve barkoddur.
• Eklentiyi Kairos hesabınıza bağlamak için de şifre yazılmaz. Ayarlar › İlaç rapor kontrolü’nden alınan tek kullanımlık, 10 dakika geçerli 8 haneli kod kullanılır. Cihaz anahtarının yalnız özeti saklanır; bağlantı Ayarlar’dan tek tıkla kesilir.
• Kimlik alanları okunmaz: T.C. kimlik, telefon, protokol, hekim. Reçete sahibinin adı hastayı eşleştirmek için okunur ve hesabınızda saklanır; yapay zekâya gitmez.
• Toplu taramada sorgu bütçesi vardır: taramada en çok 300, son 24 saatte en çok 600 reçete. Ayrıntı: toplu ilaç rapor kontrolü.

2. Yapay Zekâya Ne Gidiyor?

Neden Önemli

• Yapay zekâ servisine giden her metin eczaneden çıkar. Hasta adı, T.C. kimlik ya da telefon gidiyorsa kimlikli sağlık verisi dışarı gidiyor demektir.
• İkinci soru, yapay zekânın karar verip vermediğidir. Bir reçeteye yanlışlıkla “uygun” denirse kesintiyi eczane öder.

Kairos’un Cevabı

Yapay zekâ üç yerde kullanılır:

Nerede	Ne gider	Ne gitmez
İlaç Sözlüğü	İlaç adı ve barkod; yeniden sorarken resmî etken madde	Hasta adı, telefon
Stok › MF kampanyası	Depo mesajının metni; sonuç saklanmaz	Hasta listesinden hiçbir şey
İlaç rapor kontrolü › rapor açıklaması × SUT (isteğe bağlı)	İlaç adı ve barkod, etkin madde, doz ve rapor şeması, ICD kodları (adları olmadan), SUT kodu, yaş, cinsiyet, maskelenmiş rapor açıklaması, ilgili SUT maddeleri	Hasta adı, T.C. kimlik, telefon, tanı adı, hekim, branş, rapor ve reçete numarası

Rapor açıklaması gönderilmeden önce maskelenir: kimlik numaraları, telefonlar, uzun numaralar, unvanlı hekim adları, reçete sahibinin adı ve reçete/rapor numaraları metinden çıkarılır.

İlaç rapor kontrolünde yapay zekânın sınırları:

• Kural kontrolü yapay zekâ çağırmaz. Rapor tarihi, SGK ödeme kuralı, etkin madde, doz, branş, yaş ve cinsiyet kontrolleri kural tabanlıdır.
• Yapay zekâ yalnız siz açarsanız çalışır ve yalnız rapor açıklamasını SUT maddesiyle karşılaştırır.
• En çok “kontrol edin” der. Kuralın bulduğu bir sorunu değiştiremez, “uygun” üretemez.
• Alıntı zorunlu. Her bulgu bir SUT madde numarası ve alıntı taşır. Madde gönderilen SUT metninde yoksa ya da alıntı SUT metninde veya rapor açıklamasında birebir geçmiyorsa bulgu atılır.
• Bulgu ekranda “AI · SUT” etiketiyle ve bunun bir yapay zekâ önerisi olduğunu söyleyen uyarıyla görünür.
• Hesap başına 24 saatte 1.000 rapor çağrısı tavanı vardır.

3. Sağlık Verisi Hangi Amaçla İşleniyor?

Neden Önemli

• Hastanın adı ve telefonu, ilaç ve rapor bilgisiyle birlikte tutulduğunda bu kayıt sağlık verisi içerir; KVKK’da özel nitelikli kişisel veri sayılır.
• Programın bu veriyi hangi amaçla işlediği, nerede tuttuğu ve ne kadar sakladığı yazılı olmalı.
• Sorulacaklar: Amaç ne? Veri hangi ülkede duruyor? Ne kadar süre tutuluyor? Başka eczaneler görebiliyor mu? Silmek ve dosya olarak almak mümkün mü?

Kairos’un Cevabı

• Amaç: Kairos’un KVKK metni veriyi yalnız hasta arama ve takip amacıyla işlediğini yazar. Veri sorumlusu eczanenizdir; Kairos veriyi eczaneniz adına saklar.
• Yer: Avrupa Birliği, Frankfurt. Her eczane yalnız kendi verisini görür; ayrım veritabanı düzeyinde yapılır.
• Rıza: İlk yüklemeden önce KVKK metni onaylanır; metin değişirse yeniden onay istenir.
• Süre: İşlem geçmişi ve Medula kayıtları için 13, 24, 36 ay (varsayılan) ya da süresiz; süreyi eczane sahibi seçer.
• En az veri: Yüklenen listedeki T.C. kimlik kolonu buluta gitmez.
• Ortak katalog: İlaç Sözlüğü bütün eczanelerin ortak kataloğudur ve hasta bilgisi içermez. Onay, ret ve düzeltmeleriniz yalnız sizin hesabınızda kalır.
• Erişim günlüğü, silme ve dışa aktarma: Eczanede hasta listesi ve KVKK. Özet için Güvenlik.

Karar Eczacının

Hiçbir program eczacının yerine karar vermemeli. Kairos’ta okunamayan ekran “uygun” sayılmaz. Kontrol listesi “uygundur” demez; hangi kontrolün geçtiğini, hangisine bakılmadığını ve nedenini yazar. Karar her zaman eczacınındır.

Modülün tamamı: İlaç rapor kontrolü.